دسته‌ها
بلاگ

مطهرنیا: شکست مذاکرات وین قابل پیش بینی بود

انجمن 24- رئیس جمهور فرانسه با اشاره به مذاکرات وین بین ایران و غرب در چند روز گذشته گفت: مذاکرات هسته ای وین شکست خورده است. این خبر توسط چند خبرگزاری بین المللی تایید شد و این موضوع واکنش های زیادی را در سطح بین المللی و البته ایران به دنبال داشت.

تایید خبر شکست مذاکرات وین نگرانی برخی کارشناسان را از وضعیت اقتصادی ایران به وجود آورده است. وی در همین راستا با مهدی مطهرنیا کارشناس مسائل بین الملل با دیده بان ایران گفت و گو کرد. مشروح این گفتگو را در ادامه بخوانید:

* آقای مطهرنیا! با توجه به اعلام رسمی شکست مذاکرات در وین، تحلیل شما از این دور مذاکرات چیست؟

با ارزیابی تلاش های دیپلماتیک ایران برای دستیابی به توافق جامع مذاکره، باید بگویم که ایران نیز سعی دارد خود را به عنوان یک شرکت کننده فعال پشت میز مذاکره معرفی کند، اما همواره تحت تاثیر فعالیت های طرف مقابل بوده است. موضوع برنامه هسته‌ای ایران محصول استفاده از پرونده هسته‌ای به‌عنوان بهانه‌ای برای اعمال فشار بین‌المللی بر ایران بود، پیش از اینکه موضوعی برای آمریکا و قدرت‌های بزرگ در مورد داشتن بمب هسته‌ای از ایران باشد.

ایران در مسیر حرکت دیپلماتیک خود این اهمیت را گسترش داده و موضوع هسته ای را سرلوحه کار خود قرار داده و با فراز و نشیب های مختلفی در گفتمان مواجه شده است. وی در گفت وگویی مثبت، موضوع هسته ای را یک فرصت دانست و حتی تا آنجا پیش رفت که تحریم های بین المللی علیه جمهوری اسلامی را نعمتی الهی تلقی کرد، چنانکه گفته می شد تحریم جمهوری اسلامی موجب استقلال و رونق اقتصادی می شود! بنابراین رئیس جمهور سابق این ادعا را بازتولید کرده است که تا رفع تحریم ها تحریم کنید!

از مقامات ارشد جمهوری اسلامی شنیده ایم که تحریم نمی تواند به اقتصاد ایران ضربه بزند! این نگرش مثبت و مثبت راهی برای کمک به طرف مقابل در بالا بردن موضوع هسته ای در صدر اخبار جهان است. گفتمان منفی بعدها مطرح شد و این زمانی بود که ایران تحت تحریم های فلج کننده آمریکا و همکاری کشورهای غربی و شرقی در نظام بین الملل قرار گرفت. اگرچه بارها تاکید کرده است که در میز مذاکره با آمریکا حاضر نمی شود، اما ایران با نرمش قهرمانانه پای میز مذاکره آمده و سپس تلاش کرده پرونده هسته ای را به یک راه حل جامع تبدیل کند. این اتفاق در سال 2015 رخ داد.

پس از تصویب این توافق، ایران در اجرای آن با شرایط رهبری انقلاب اسلامی مواجه شد که همچنان روی میز باقی ماند. زمانی که برجام آغاز شد، او به دنبال تثبیت اعتبار خود در مخالفت با اقدام آمریکا در نظام بین الملل بود زیرا ایران او را منکر اقدامات، جهت گیری ها و ایدئولوژی انقلابی خود می دید.


بیشتر بخوانید: چین دور بعدی مذاکرات را در وین اعلام کرد


پرتاب موشک هایی با شعار نابودی اسرائیل، تامین پایگاه در تهران برای ارسال موشک های روسی به سوریه و مواردی از این دست، با آمدن ترامپ بهانه بیشتری را به غرب برای خروج از برجام داده است. ایران در عین حال مدعی شد که اگر آمریکا از برجام خارج شود، برجام را به آتش خواهد کشید.

استعاره سرنگونی برجام ترامپ در مبارزات انتخاباتی مطرح شد و آمریکا به قول خود عمل کرد اما ایران در برجام ماندگار شد. نتیجه ای که از منظر انقلابی در ایران بدتر از عهدنامه تحقیرآمیز ترکمانچای تلقی می شد. حالت دوم ترور سردار سلیمانی در کشوری دیگر توسط نیروهای آمریکایی و اعلام رسمی وی توسط آن کشور بود اما ایرانی که می خواست برجام را به آتش بکشد همچنان در برجام ماند! مجلس انقلابی جدید که در سال 2009 با حداقل رای به قدرت رسید، طرحی را تصویب کرد که در آن خواستار خروج دولت حسن روحانی شده بود.

با وجود طرح مجلس انقلاب، ایران همچنان از برجام خارج نشده و مذاکرات فعلی آغاز شده است. با شروع انتخابات ریاست جمهوری 1400 نتایج مثبت برجام به پایان رسید! با توجه به روی کار آمدن دولتی به رهبری فردی به نام ابراهیم رئیسی و تمامی نیروهایی که از او حمایت می کنند نیروهای مخالف نظام هستند، به سختی می توان بردجام را به قدرت رساند.

ایران پس از سه ماه گفت‌وگو درباره برجام و آغاز مذاکرات با مجوز رهبری انقلاب اسلامی، مطالباتی را مطرح می‌کند که باعث شده ایران بگوید همه تحریم‌ها باید لغو شوند. دوم، تحریم های ایران در همه زمینه ها برداشته شده است. بررسی شده از سوی دیگر طرف های برجام باید قول بدهند که از برجام خارج نشوند! همه این اظهارات نشان می دهد که مذاکرات وین از همان ابتدا شکست خورد، اما مذاکرات انجام شد.

دلیلش این است که دنیا این بهانه را دارد که کشورهای غربی به دولت جدید ایران فرصت مذاکره داده اند اما دولت سیزدهم توافق نمی خواهد! ارزیابی این مسیر نشان می دهد که ایران به جای اینکه فعالانه برای محدود کردن قدرت ایران و رساندن آن به مرحله نهایی رویارویی بین المللی با تهران فعالانه عمل کند، در عرصه بین المللی بازی می کند.

البته باید گفت؛ توانایی جهان برای پایان دادن به پرونده هایی مانند ایران رو به پایان است. از سوی دیگر، آمریکایی ها و متحدان منطقه ای آنها به ویژه اسرائیل و کشورهای عربی به دنبال دستیابی به سلاح هسته ای هستند. بنابراین، در ارزیابی پرونده ایران، عظمت انقلابی را در لایه‌های بیرونی و عقب‌نشینی گام به گام آشکار در لایه‌های درونی مشاهده می‌کنیم.

حال اگر مذاکرات در وین با شکست مواجه شود، ایران باید از برجام خارج شود. خروج ایران از برجام باعث کاهش شدید ارزش پول ملی ایران و افزایش فشار اقتصادی بر ایران خواهد شد. بنابراین می‌دانیم که مذاکرات این دوره منجر به هزینه‌های بسیار بالا و کمک‌های بسیار ناچیز به ایران شده است. به نظر می رسد برجام حال خوبی ندارد و حالا درهای سی یو با کمترین امید دست و پنجه نرم می کنند.

برگ های برنده ایران نه تنها به گل نرسید، بلکه منجر به شکست مذاکرات در وین شد

* آقای مطهرنیا! ایران دو پروژه را به کشورهای غربی ارائه کرد اما این پروژه ها مورد قبول آن کشورها قرار نگرفت. به نظر شما با توجه به شرایط، آیا ایران از موضع خود در مذاکرات عقب نشینی می کند؟

اگر ایران بخواهد عقب نشینی کند، باید در همین مذاکرات این کار را انجام دهد. ایران سعی کرد از برگه های برنده خود برای کسب امتیاز بیشتر از غرب استفاده کند، اما این برگه های برد نه تنها تأثیری نداشت، بلکه منجر به شکست مذاکرات شد. ایران تلاش می کند نشان دهد که ایران کشورهای غربی را مجبور به مذاکره با ایران می کند نه ایران! این روش ایران باعث شده است که جبهه مقابل ایران متحدتر از گذشته شود.

سوال: به نظر شما با توجه به شرایط کنونی و احتمالاً وضعیت اقتصادی بسیار بدتر از قبل ایران و نوعی کاهش ارزش پول ملی، آیا شاهد موج جدیدی از اعتراضات سراسری در کشور خواهیم بود؟

دولت خود را متحد و قوی در مدیریت بحران می داند و با اعتراضات و شورش های ناشی از این اعتراضات برخورد سختی می کند و هرگونه اعتراضی را ناشی از نفوذ خارجی در میان معترضان می داند و اعتراض می کند. نکته اصلی این است که رکود کنونی اقتصاد کاملاً در بحران است و ابربحران آب تا چه حد می‌تواند ضعف داخلی داشته باشد و آن را با «ضربه‌ای سنگین» کنترل کند؟! به نظر نمی رسد در درازمدت اینگونه باشد.

* با توجه به موضع خاص اسراییل در قبال ایران؛ فکر می کنید با شکست مذاکرات در وین چه چیزی منجر به این موضع می شود؟

اسرائیل خود را بهتر از دیدگاه کاخ سفید در مورد ایران می داند. امروز اسرائیل به بازیگر اصلی پرونده هسته ای ایران تبدیل شده است. اسرائیلی ها تلاش کرده اند به ایران ضربه بزنند و حملات قبلی آنها به پایگاه های هسته ای ایران ناشی از این حوادث بوده است. بر اساس تجربیات گذشته، احتمال حمله اسرائیل به پایگاه های هسته ای ایران بسیار بیشتر از قبل است. دیدید که امانوئل ماکرون به سرعت اعلام کرد که مذاکرات در وین شکست خورده است، اعلامیه فرانسه مبنی بر اینکه مجوزی برای جنبش های منطقه ای و بین المللی ضد تروریسم است.

* نقطه ضعف تیم دیپلماسی جمهوری اسلامی چیست؟

این بار تیم دیپلماسی ایران با بیش از 40 نفر وارد وین شد. بالا بردن توقعات از این تیم و ایجاد امید در جناح انقلابی برای کسب پیروزی درخشان نقطه ضعف این تیم است. ممکن است این دولت در نهایت به دلیل فشارهای بین المللی و در نهایت همه این تضادها از مواضع خود عقب نشینی کند و سعی کند از طریق مذاکره و دیپلماسی موضوع را حل و فصل کند، اما بالا بردن سطح توقعات در این مذاکرات به حدی است که در گام اول برای رفع همه تحریم ها اگر نتواند تحریم های سنگین را بردارد، نشان دهنده شکست تیم دیپلماسی ایران است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

خروج از نسخه موبایل