تلاش جوامع محلی برای کنترل آفات در جنگل های ارسبار

جنگل ارسباران

انجمن 24- پروژه مدیریت منابع طبیعی ارسباران با استفاده از دانش مردمان بومی و جوامع محلی روستاهای الهجه و لومه اسلام در استان آذربایجان شرقی با حمایت دفتر کوچک کمک های محیط زیستی ایران UNDP-SGP یکی از نمونه های مشارکت جامعه محلی ارسباران شروع به کار کرده اند. این طرح مشارکتی در روزنامه اعتماد به تفصیل مورد بررسی قرار گرفت و این گزارش تنها به اهمیت مبارزه با آفات در جنگل‌های ارسباران پرداخته است.

آفات مهم جنگل های ارسبار

علیرضا بی‌کوپور کارشناس گیاه‌پزشکی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان شرقی درباره آفات مهم جنگل‌های ارسبار گفت: با تغذیه از برگ درختان باعث ریزش آن‌ها می‌شوند. این آفات اغلب از درختان بلوط و گاهی زالزالک و دیگر گونه های درختی ارسباران تغذیه می کنند. خسارت اصلی این آفات در دوره لاروی است که مستقیماً از برگ درخت تغذیه می کند بنابراین در فصل بهار و رشد درختان شاهد این امر هستیم. اداره کل منابع طبیعی استان تا به امروز از روش های مختلفی برای کنترل آفت استفاده کرده است. مؤثرترین روشی که تاکنون دنبال شده، جمع آوری لانه آفات زمستان گذران است».

او می افزاید: پروانه پروانه قهوه ای بلوط در زمستان لانه می کند. به این ترتیب در اواخر پاییز برگ های درختان له می شود و چند صد لارو در سن 1 سالگی برای زمستان گذرانی در این لانه ها جمع می شوند. با جمع آوری این لانه ها می توان به طور موثر جمعیت را کنترل کرد. همچنین در ابتدای فصل با سمپاشی ترکیبات میکروبیولوژیکی از ترکیباتی به نام BT (نوعی باکتری) برای اولین بار در استان آذربایجان شرقی استفاده شد. ما لاروهای جوان آفت را هم روی زمین و هم در هوا سمپاشی کردیم که خوشبختانه تاثیر بسیار خوبی در کنترل آفت داشت.

وی در عین حال به رشد این آفت در ارسباران اشاره می کند و می گوید: هر 5 تا 6 سال یک بار طغیان رخ می دهد که حدود 1 تا 3 سال طول می کشد و به جنگل خسارت وارد می کند. آفات معمولاً توسط دشمنان طبیعی کنترل می شوند که در واقع بخشی از زنجیره غذایی هستند. اما در صورت شیوع باید با روش های مکانیکی و بیولوژیکی از آستانه آسیب خارج شد و سپس دشمنان طبیعی می توانند این آفت را به تعادل برسانند. پروانه دم یک شته خزان کننده است که به درختان جنگلی و گاهی اوقات درختان میوه حمله می کند. حشرات بالغ این آفت از اواخر بهار ظاهر می شوند و پروانه ماده پس از جفت گیری تخم های خود را پشت برگ های میزبان می گذارد. پس از دوره رشد جنینی، لاروها در مرحله اول از اوایل مرداد ظاهر می شوند و در ابتدا از پارانشیم برگ ها تغذیه می کنند. این لاروها در حالی که در دو مرحله پوست انداختن و تغذیه هستند، با بافتن نخ های ابریشمی به تدریج تا شروع فصل سرما لانه می سازند و تا بهار سال آینده در آن زمستان می گذرانند.

  لزوم ارائه سند تحویل و تبدیل توسط شهرداری

بیشتر بخوانید: طرح تنفس جنگل; ناجی یا ویرانگر


در بهار سال بعد لاروهای زمستان گذران مرحله سوم از لانه بیرون می آیند و دوباره از برگ ها و جوانه ها تغذیه می کنند. در بهار سال بعد، لاروهای سن سوم پس از دو تغییر در پوست، روی برگها به شفیره تبدیل می شوند. پروانه های بالغ حدود 20 روز بعد ظاهر می شوند. به این ترتیب آفت در سال یک نسل تولید می کند. این آفت به صورت لارو زمستانه بالغ بر 200 و گاهی حتی 500 لارو در یک لانه تجمع می یابد و زمستان گذرانی می کند که به گفته کارشناسان گیاهپزشکی بهترین زمان برای جداسازی مکانیکی و دستی این لانه ها از درخت و در فاصله 700 گرمی به بالا است. به 800 متر جنگل در یک گودال برای نابودی آنها.

به گفته کارشناسان، جمعیت آفت «پروانه دم قهوه ای» باید کاهش یابد تا از آسیب های جبران ناپذیر جلوگیری شود، در غیر این صورت تغذیه «پروانه قهوه ای» از برگ درختان یک زنجیره طبیعی در جنگل است.
برخلاف کرم ابریشم ناخوشایند، در مراحل اولیه لاروها از میزبان های ترجیحی مانند بلوط، بید و توسکا تغذیه می کنند. لاروهای بالغ می توانند بیش از 500 گونه درخت و درختچه را تغذیه کنند. در منطقه ارسباران کرم ابریشم ناخوشایند حداقل از 32 گونه درخت و درختچه تغذیه می کند.

کارشناس اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان شرقی می گوید: با توجه به شیوع آفات سم پاشی هوایی نوع BT که محلول بیولوژیکی است و در نتیجه عملیات مکانیکی بعدی برای جمع آوری شفیره ها در شهریور ماه سال جاری در دستور کار قرار دارد. با جمع آوری جداول تخم مرغ یکی از موثرترین روش های مبارزه با آفات است که معرفی شده و هنوز هم در حال اجراست. با این حال برخی از کارشناسان معتقدند محلول BT اثر انتخابی ندارد و به همان اندازه که آفت را از بین می برد، می تواند گونه های دیگر کنه ها را که حتی ممکن است شامل گونه های بومی منطقه باشد نیز از بین ببرد. اما کارشناس اداره کل منابع طبیعی و مدیریت آب آذربایجان شرقی معتقد است سمپاشی ها در دفع این آفت موثر بوده است.

  ایران از نظر آلودگی هوا در غرب آسیا رتبه ششم را دارد

وی گفت: خوشبختانه این عملیات سمپاشی و جمع آوری لانه های زمستان گذران نقش بسیار مهمی در کاهش تعداد این آفات در ماه های اخیر داشته است. علیرضا بیکاپور در ادامه به اهمیت مشارکت جوامع محلی در جمع آوری لانه های زمستان گذرانی آفت و همچنین انبوه تخم های زننده آفات کرم ابریشم اشاره می کند و می گوید: توضیح داده شد که می توانند در مناطق مختلف با مشارکت روستائیان همکاری جمعی داشته باشند. و ذینفعان محیط زیست و منابع طبیعی را از طریق انتقال تجربیات و آموزش انجام دهند و این مهم را در سطح وسیع انجام دهند، زیرا موفقیت این مهم در گرو مشارکت همه جانبه است. جوامع محلی. وی ادامه داد: در حال حاضر این امر باید در آذربایجان شرقی (جنگل های ارسباران) به طور گسترده اعمال شود و امیدواریم با مشارکت بیشتر شاهد نتایجی در کنترل موفق آفات و نتایج گسترده تر باشیم.

شیوع دو ساله آفت در ارسباران

سعیده کریمی کارشناس محیط زیست و از کارکنان گروه محلی ارسباران حافظان می گوید: به این دلیل است که این دو آفت در دو سال اخیر در منطقه فوران کرده و خسارات زیادی به بار آورده اند. این جنگل ها سالی چندین بار با گرم شدن هوا سوزانده می شوند و متأسفانه آتش سوزی خسارات زیادی به بار می آورد، اما از سال گذشته تهدید جدیدی به نام پروانه دم قهوه ای و ابریشم باف ناجور نیز جنگل را در معرض نابودی قرار داده است. با یک پاییز زودرس، «رشد درختان به هیچ وجه از بین نمی‌رود و برگ‌های درختان دوباره ظاهر می‌شوند و رشد درخت از سر گرفته می‌شود، اما آسیب‌های مکرر و از بین رفتن برگ‌ها باعث ضعیف شدن درختان و کاهش رشد سالانه می‌شود. “

  مجلس به دنبال لغو نرخ ترجیحی ارز نیست

کریمی می گوید: با ابراز علاقه گروه محلی حافظان محیط زیست ارسباران و جوامع محلی این طرح روستاهای واقع در شهرستان هدآفرین را برای آشنایی با نحوه کنترل این آفات هدف قرار داده اند، بازدیدهای آموزشی از مناطق آلوده اهر انجام شد. با چرخه زندگی این آفات آشنا شوید شکل عملی لانه های زمستانی پروانه دم قهوه ای توسط گروهی محلی از حافظان محیط زیست از ارسبار جمع آوری شده است. وی هدف از این بازدید را آموزش، توانمندسازی و آگاهی جوامع محلی منطقه جنگلی شهرستان هدآفرین به منظور شناسایی، اطلاع رسانی و کنترل آفات عنوان کرد و گفت:

دیدگاهتان را بنویسید